Veganlık Nedir? Vegan Beslenme  Üzerine Notlar

Veganlık Nedir? Vegan Beslenme Üzerine Notlar

Ocak 18, 2019 0 Yazar: kronikgeek

Dünyanın 4.500 milyar yıllık tarihinden insanlığın ortaya çıkışına kadar geçen 150 bin yıllık süreçte insan avcılık – toplayıcılık ile yaşamını sürdürmüş yerleşik hayata geçtikten sonra da hayvancılık ve tarımla uğraşmıştır. Ve o zamanlardan bugüne kadar hayvancılık insan toplumunun birinci dereceden geçim kaynağı olagelmiştir. Tarım ise uzun bir uğraş gerektirdiğinden ikinci planda kalmıştır. Fakat her iki besin kaynağı da insanlar için etkin rol oynar. Örneğin hayvansal beslenme bir insanın günlük vitamin ve minerallerini karşılayabilmektedir. Örneğin et, yumurta, süt gibi hayvansal temelli ürünler protein içermektedir. Protein insan vücudundaki hücrelerin temel yapısını oluşturduğundan büyüme ve gelişme açısından oldukça önemlidir. Ancak günümüz bilimsel araştırmaları göstermiştir ki etten alınan faydaların yanı sıra zararlı bakterilerin vücuda girmesine de neden oluyoruz. Et sektörünün insan nüfus artışıyla doğru orantıda gelişebilmesi için firmalar seri üretimi ve kar marjını arttırmaya yönelik hayvan çiftliklerinde hayvanlara hormon ilaçları ve hayvansal antibiyotikler uygulamaktadır. Bu hormonlar hayvansal gıdalar ile son tüketiciye ulaştığında kanser riskini artıracak semptomlara sebebiyet vermektedir. Organik üretim adıyla bile hayvanların sağlıklı gelişebilmesi için üretici çeşitli kimyasal ilaçlara başvurmaktadır. Son zamanlarda artan kanser hastalıkları da bu durumun en belirgin göstergesidir. Sağlık sorunlarının ortaya çıkması insanların sağlıklı beslenme konusunda bilinçlenmeye sevk etmiştir. Böylece Vejetaryen ve Vegan beslenme diyetleri ortaya çıkmıştır. Ancak son zamanlarda Vejetaryen diyet popülaritesini yitirmiştir. Çünkü bu beslenme türü et temelli olmasa da hayvansal temellidir. Vegan diyet ise bitkisel tabanlı bir beslenme türüdür. Bu beslenme türü bilimsel araştırmalara göre insan vücudu için sağlanan neredeyse tüm vitamin ve mineralleri içermektedir. Aynı zamanda hayvansal proteinin aksine bitkisel protein asidik bir yapıya sahip değildir. Bu sebeple insan vücuduna hiçbir eksisi yoktur. Vegan beslenmeye sadece bir beslenme türü olarak bakmamak gerekir. Veganlık aynı zamanda ideolojik bir kavramdır. Hayvan sömürüsünün ve köleliğinin etik açıdan doğru olmadığını savunur. Hayvanların da bir canlı türü olarak görülmesi ve duygusal bir yönlerinin olması bu kültürün oluşmasında ön ayak olmuştur.

Vegan Beslenme

Vitaminler doğal besin kaynaklarında bulunan hücre yenilenmesinde ve enerji üretiminde başrol oynayan insanın günlük olarak alması gereken yeterli olmadığı takdirde dışarıdan takviye olarak alınması gereken direnç arttırıcı ve düzenleyici metabolik maddedir. Mineraller ise aynı vitaminler gibi insan vücudu için gerekli olan elementlerdir. Bir insan günlük olarak 16 adet vitamin ve minerali tüketmek zorundadır. Bunlar;

  • A vitamini
  • B vitaminleri(B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9, B12)
  • C vitamini
  • D vitamini
  • E vitamini
  • K vitamini
  • Kalsiyum
  • Magnezyum
  • Çinko
  • Potasyum
  • Fosfor
  • Demir
  • İyot
  • Omega 3 & 6

Bu vitamin ve mineraller günlük olarak alındığında vücudun beslenmesinde büyük rol oynar. Vitaminler Yağda çözünen ve suda çözünen olarak ikiye ayrılır. Yağda çözünen vitaminler vücutta depolanırken suda çözünen vitaminler gerekli olan miktar tüketildikten sonra boşaltım yoluyla vücuttan atılır. Bu nedenle suda çözünen vitaminleri daha çok tüketmek gerekir. Bunlar;

  • C vitamini(Askorbik Asit)
  • B1 vitamini(Tiyamin)
  • B2 vitamini(Riboflavin)
  • B3 vitamini(Niyasin)
  • B5 vitamini(Pantotenik Asit)
  • B6 vitamini(Piridoksin)
  • B12 vitamini(Siyanokobalamin)

Vegan beslenmede B12 vitamini haricinde diğer tüm
vitamin ve mineraller karşılanabilmektedir. B12 vitamini hayvansal temelli bir vitamin olduğundan canlı vücudundaki bazı bakteriler yoluyla üremektedir. İnsan sağlığı için istisnai bir vitamin olduğundan Veganlar B12 vitaminini hayvan deneyleri içermeyen takviye ilaç olarak almaktadır. En çok merak edilen konulardan biri de “Vegan beslenmek için günlük olarak nasıl bir diyet uygulamalıyım?” konusudur. Bu konuda da bir ilke imza atan Yeryüzüne Özgürlük Derneği’nin 2014 yılında çıkardığı Vegan beslenme tablosuna göz atabilirsiniz(Vegan Beslenme Tablosu) Bununla da sınırlı kalmayıp kendi damak zevkinize göre bitkisel tabanlı bir tablo oluşturabilirsiniz.